Terug naar de thema's

Stress bij kinderen

Stress hoort bij het leven. Kinderen hebben uitdagingen nodig om zich te ontwikkelen. Daarom moeten zij ook niet tegen alle vormen van stress worden beschermd. Maar als een kind teveel stress ervaart gedurende langere tijd, dan is het schadelijk voor de gezondheid. 'Early life stress' of teveel stress tijdens het opgroeien kan namelijk schade veroorzaken aan de hersenen en andere organen. Stress heeft dan gevolgen voor de stemming, de gedachten en het gedrag van het kind. Maar ook zorgt teveel stress voor een groot risico op gezondheidsklachten op latere leeftijd. Zoals een depressie, slaapproblemen, hart- en vaatklachten of overgewicht. Daarom is preventie van stress bij kinderen zo belangrijk.  
foto van Stress bij kinderen

Fleur raakte al op haar negende overspannen, en ze is zeker niet de enige. Steeds meer kinderen ervaren teveel stress.

Goed om te weten

Stress bij kinderen

Stress betekent spanning of druk en is niet per definitie ongezond. Elk kind heeft een bepaalde mate van stress nodig om goed te kunnen functioneren.

Gezonde stress bij kinderen is de spanning die ze voelen voor een spreekbeurt of andere spannende gebeurtenis. Stress zorgt er dan voor dat kinderen alert kunnen reageren en geconcentreerd kunt werken. Zodra de spannende gebeurtenis voorbij is, neemt de spanning weer af.

Maar als de stress lang duurt, te vaak voorkomt en/of te groot is, kan het kind niet goed ontspannen en herstellen. Dan is er sprake van ongezonde stress.

Lichamelijke reactie op stress

Stress brengt het lichaam in een staat van paraatheid. In een tel is het lichaam klaar voor actie. Er komen hormonen vrij: adrenaline en cortisol. De bloeddruk en de hartslag stijgen en er stroomt zuurstofrijk bloed naar je spieren, je hart en je hersenen. De spieren spannen zich, de longblaasjes verwijden zich en je ademhaling wordt sneller. Het bloed trekt uit je gezicht weg, je handen worden koud en het zweet breekt je uit.

Als stress niet afneemt na verloop van tijd, blijft de hoeveelheid cortisol en adrenaline in het lichaam hoog. Dit kan leiden tot allerlei stressklachten, zoals gevoelens van onrust, prikkelbaarheid, slechte concentratie en slecht slapen.

Kinderen kunnen door het hoge stressniveau ook klachten krijgen als hoofdpijn, een gespannen buik, jeuk of bultjes of eczeem.

Psychische symptomen van stress

Ongezonde stress uit zich bij kinderen in psychische signalen. Het heeft een negatieve invloed op hun stemming. Kinderen worden prikkelbaar, geïrriteerd en gauw boos.

Gedachten en gedrag bij stress

Kinderen die ongezonde stress ervaren, ontwikkelen vaak negatieve gedachten. Deze negatieve gedachten richten zich op anderen, maar zijn vaak ook gericht op zichzelf en op de eigen (verminderde) kwaliteiten.

Tegelijkertijd kan er een veranderingen in het gedrag ontstaan. Prikkelbaarheid kan snel leiden tot conflicten. Lusteloosheid en somberheid kunnen leiden tot slechte concentratie en moeilijk leren op school.

Symptomen van stress bij kinderen

  • slaapproblemen
  • angstig zijn
  • veel huilen
  • teruggetrokken gedrag
  • niet buiten willen spelen
  • vernielzucht
  • spijbelen
Foto van Ilse Coenen

Ilse Coenen

Pedagoog

Ilse is pedagoog en heeft veel ervaring met stress bij kinderen.