Terug naar de thema's

Psychische klachten herkennen

Iedereen ervaart weleens stress, somberheid, boosheid of is gespannen. Wanneer je niet lekker in je vel zit, kan het ervoor zorgen dat je slecht slaapt, piekert of je angstig voelt. Meestal gaan deze zorgen na een goed gesprek met je vriend(en), vriendin of familielid over, maar soms komt er meer bij kijken en is daar meer hulp voor nodig. Die hulp kan van je buren, klanten, werknemers of collega's komen. Of kun jij hen geven! Hoe herken je psychische klachten en weet wat je kan doen als iemand er mee zit?
foto van Psychische klachten herkennen

Door psychische klachten te herkennen, kun je jezelf of anderen helpen bij het verlichten of oplossen ervan

Goed om te weten

Symptomen

  • Verandering van gedrag. Hoe we ons gedragen is een uiting van wie we zijn en hoe we ons voelen. Daarom is gedrag dat helemaal verandert of nieuw opduikt, de moeite om in het oog te houden. Zeker als het aanhoudt, toeneemt en/of samenhangt met een grote verandering (zoals verlies).
  • Gedrag waar je op kan letten zijn: nieuwe/toegenomen concentratieproblemen, slaapproblemen, gejaagdheid of onrust, opvliegendheid, maar ook problemen met voeding of gebruik van alcohol of drugs.
  • Reacties en emoties. Wanneer we (even) niet lekker in ons vel zitten, merk je dat aan de manier waarop we ons uiten. We kunnen minder hebben en raken  sneller geïrriteerd. Ook boosheid of agressie wordt sneller of heviger geuit.
  • “Het gaat niet meer.” Als iemand letterlijk zegt dat het niet meer gaat, dat hij/zij op is en niet meer verder kan, dan is dat een signaal om ernstig te nemen. Durf hier op in te gaan!
  • Ontwijkende of vage antwoorden zijn hiervan juist de tegenpool. ‘Het gaat wel’ of ‘Ik wil je niet lastigvallen met mijn problemen’ kunnen er daarom ook op wijzen dat het niet goed gaat.
  • Iedereen heeft wel eens een periode dat het minder gaat. Bovenstaande signalen kunnen je alert maken, maar hoeven niet meteen op problemen te wijzen. Maar als ze (weken- of maandenlang) blijven aanhouden  of verergeren, is het wel tijd om in te grijpen.

Gevolgen

Als het (langdurig) niet goed met iemand gaat:

Levenslast en levenspijn

Binnenkant  & buitenkant niet in balans:

je moet meer dan je kan                 ►          stress, overspannenheid, burn-out

je verlangt meer dan er is               ►          emoties (rouw, woede, wanhoop, eenzaamheid), depressie

Je vreest meer dan realistisch is     ►          trauma

Wist je dat?

Ruim 4 op de 10 mensen ooit in hun leven één of meerdere psychische aandoeningen hebben gehad.

Wat kun jij doen?

Je kan de situatie niet verhelpen en of de problemen oplossen, maar door een open houding aan te nemen, een luisterend oor te bieden en stimuleren om eventueel hulp te zoeken, help je een ander al veel. Durf verder te vragen als je merkt dat het niet goed gaat. Mensen die kampen met problemen, willen vaak anderen er niet mee lastig vallen of denken het zelf op te kunnen lossen. Ze zullen je vragen met vage antwoorden beantwoorden of afweren, dus probeer het initiatief te nemen in het gesprek.

 

Toon interesse door regelmatig te vragen hoe het gaat. Merk je het echt helemaal niet goed met iemand gaat en is de situatie zorgwekkend, dan kan je de omgeving of professionele hulp inschakelen.

Foto van Rutger van der Windt

Rutger van der Windt

Senior trainer │coach
Foto van Els Koch

Els Koch

Teamleider, pedagoog en expert in preventie
Foto van Iris Verschoor

Iris Verschoor

Psycholoog